Slimmere vangrails kunnen motorrijderslevens redden

Een nieuwe Europese studie waarschuwt voor een gevaar dat elke motorrijder kent: de stalen vangrails langs onze wegen. Deze barrières zijn ontworpen om auto’s veilig op de weg te houden, maar blijken in bepaalde situaties dodelijk voor motorrijders. Vooral bij een frontale botsing waarbij de rijder rechtop op de motor blijft, kan de scherpe bovenrand van de vangrail fataal zijn.

Gevaarlijke bovenrand

Tot nu toe lag de focus bij ‘motorvriendelijke’ vangrails vooral op slipongevallen. Daarvoor bestaan er systemen die de onderzijde van de vangrail afdekken, zodat motorrijders niet tegen de palen of scherpe hoeken terechtkomen. Maar de bovenrand blijft in de meeste gevallen onbeschermd. Juist die rand vormt een groot gevaar in bochten: bijna de helft van alle dodelijke motorongevallen in Europa betreft een eenzijdig ongeval in een bocht, vaak doordat de rijder de controle verliest en met de borst of buik op de vangrail klapt.

Dertien internationale ontwerpen

De studie, gepubliceerd in het vakblad Infrastructures, onderzocht dertien internationale ontwerpen die dit risico moeten verkleinen. Daar zitten zowel eenvoudige, goedkope oplossingen tussen als hightech varianten. Een voorbeeld is een ontwerp van Texas A&M University, waarbij een gebogen of platte stalen plaat bovenop de vangrail wordt gemonteerd. Die spreidt de impact en voorkomt letsel door scherpe randen. Uit Spanje komt een ander praktisch idee: de P2025012, een simpel stalen element dat precies op de bestaande rail past. Voordeel daarvan is dat het goedkoop, makkelijk te plaatsen en compatibel met waterafvoer en sneeuwruimen is.

Te veel kosten en onderhoud

Toch worden dit soort oplossingen zelden grootschalig toegepast. Redenen zijn de kosten, onderhoud, en vooral het ontbreken van duidelijke normen. Voor slipongevallen bestaan inmiddels testcriteria, maar voor botsingen met een rechtopstaande motorrijder helemaal niet. Daardoor voelen wegbeheerders geen druk om te investeren in betere bescherming. En als er al systemen geplaatst worden, gebeurt dat vaak op snelwegen, terwijl de meeste motorongevallen juist op smalle, bochtige provinciewegen gebeuren.

Tijd voor actie

De onderzoekers pleiten daarom voor Europese richtlijnen en samenwerking tussen wegontwerpers, overheden, onderzoeksinstellingen en organisaties zoals FEMA. Motorrijders zouden ook zelf betrokken moeten worden bij deze keuzes. Want, zoals de auteurs benadrukken: “Een eenvoudig stuk staal kan het verschil maken tussen lichte verwondingen en een dodelijk ongeval.” Tot die tijd blijft het zaak dat motorrijders zich bewust zijn van de risico’s en mee druk zetten op beleidsmakers. Vangrails horen levens te redden, niet te beëindigen. Het is nu aan de wegbeheerders om de beschikbare oplossingen eindelijk in de praktijk te brengen.