Eerste test Ducati 450 Desmo EDS: van Motor Valley naar modder valley

Ducati zet na de Desmo 450 MX een volgende stap in zijn offroad avontuur. Voor de internationale persvoorstelling van de nieuwe Desmo 450 EDS trekken we terug naar Faenza, waar een nachtelijke onweersbui de ideale omstandigheden creëert om Ducati’s eerste enduromotor aan de tand te voelen.

Tekst: Nicky Kenis
Foto’s: Ducati

Pure enduro, die Ducati Desmo 450 EDS

“Een enduromotor? Dat is toch gewoon een crossmotor met verlichting.” Het is een uitspraak die je nog vaak hoort. Toch is niets minder waar. Waar een MXmotor gebouwd is voor pure explosiviteit, draait enduro om controle, vertrouwen en uithouding. Niet alleen van de motor, maar vooral van de rijder. Vanuit precies die filosofie ontwikkelde Ducati de nieuwe Desmo 450 EDS.

Dat deden ze niet zomaar ergens. De Desmo 450 EDS zag het levenslicht in Motor Valley, het Italiaanse hart van de motorsport waar ook Ferrari, Lamborghini, Maserati, Pagani en Dallara gevestigd zijn. In datzelfde Emilia-Romagna vierde Ducati dit jaar bovendien zijn honderdjarig bestaan. Een symbolischer moment om een volledig nieuw hoofdstuk te openen had het merk nauwelijks kunnen kiezen.

Voor de internationale persvoorstelling trekken we naar Faenza. Geen korte demonstratierit of een bepijld testparcours, maar een volledige dag door de heuvels. crosstest, endurospecials, smalle singletracks, technische beklimmingen en glibberige afdalingen: precies het terrein waarvoor deze motor ontworpen werd.

Modder valley

Dat bleek al in de eerste bocht. De avond voordien had een stevig onweer de regio doordrenkt. Op het eerste gezicht lag de crosstest er perfect bij, maar onder de ‘droge’ bovenlaag schuilde een verraderlijke klei die zich onmiddellijk in de noppen vastzette. Nog voor de eerste ronde voorbij was, veranderden de banden in gladde cilinders van modder. Op de schuine passages langs de bergflank werd het meteen alle hens aan dek. Het soort omstandigheden waarin een motor zich niet langer achter indrukwekkende specificaties kan verschuilen.

De vraag van 1 miljoen

Wie verwacht dat Ducati simpelweg de Desmo 450 MX van een set spiegels en richtingaanwijzers voorzag, komt bedrogen uit. Tijdens de technische presentatie werd al snel duidelijk dat de ingenieurs veel verder zijn gegaan. Vrijwel elk onderdeel dat bepalend is voor het rijgedrag kreeg aandacht. Dat moest ook.

Een MX-motor leeft van korte, explosieve inspanningen. Een enduromotor moet urenlang presteren op sterk wisselende ondergronden. Van snelle gravelwegen en modderige specials tot technische beklimmingen waar een millimeter te veel gas meteen afgestraft wordt. Daarom begon Ducati niet met de vraag hoeveel extra vermogen de motor nodig had, maar hoe hij zich gemakkelijker laat rijden wanneer de omstandigheden moeilijk worden. De vraag van 1 miljoen als het ware. Of veel meer. Die gedachte zie je terug in vrijwel elke technische wijziging.

Kleine aanpassingen, groot verschil

Op papier lijken sommige wijzigingen beperkt. De gasklep ging van 44 naar 42 millimeter en ook de nokkenas werd aangepast. Geen spectaculaire cijfers, maar bewuste keuzes om de motor onderin en in het middengebied beter doseerbaar te maken. Veel belangrijker is hoe precies het vermogen zich laat doseren wanneer grip schaars wordt. Op een gladde klim of een natte wortel heb je weinig aan een agressieve gasreactie. Dan wil je een achterwiel dat zich gecontroleerd in de ondergrond kan vastbijten.

Dat verschil voelde je niet na één rechte lijn, maar wel zodra het tempo zakte en de ondergrond uitdagender werd. Ook de krukas kreeg een grondige herziening. Samen met het vliegwiel beschikt de Desmo 450 EDS over ongeveer 30 procent meer roterende massa dan de motocrossversie. Daardoor bouwt het blok zijn vermogen rustiger op en is de kans kleiner dat de motor afslaat tijdens technische passages. Op papier is dat een technisch detail. Op het terrein merk je vooral dat de motor zich bijzonder voorspelbaar gedraagt wanneer het moeilijk wordt.

Specifieke gearing

Ook de versnellingsbak bleef niet onaangeroerd. Ducati ontwikkelde een volledig nieuwe spreiding, met een kortere eerste versnelling voor technische beklimmingen en obstakels, terwijl een langere zesde versnelling de motor geschikter moet maken voor verbindingsritten op de openbare weg.

Tijdens onze testdag kwamen die verbindingsstukken nauwelijks aan bod, waardoor we die langere zesde versnelling niet echt konden beoordelen. De kortere eerste versnelling liet zich in de technische secties daarentegen wel meteen voelen. In langzaam gereden passages bleef de motor mooi beheersbaar zonder voortdurend met de koppeling te moeten werken. Het zijn precies dat soort aanpassingen die je op een technische fiche nauwelijks opvallen, maar tijdens een volledige dag offroad rijden wel hun nut bewijzen.

Ook de vering kreeg een grondige herwerking. Ducati vertrok weliswaar van de Showa-componenten van de Desmo 450 MX, maar de afstelling werd specifiek aangepast aan de eisen van enduro. Daarbij werd onder meer gekozen voor een zachtere veerconstante en een aangepaste interne afstelling, met onder andere een gewijzigde oliehoeveelheid in de cartridge. Het doel was niet om de motor zachter te maken, maar om meer gevoel te creëren aan het begin van de veerweg. Daardoor volgt het voorwiel de ondergrond beter en blijft er meer grip beschikbaar wanneer de omstandigheden moeilijk worden. Tegelijk behoudt de vering voldoende ondersteuning wanneer het tempo omhoog gaat of de impact groter wordt. Dat was ook voelbaar op het parcours rond Faenza. De Desmo 450 EDS bleef opvallend rustig  op de verraderlijk gladde klei die de nachtelijke regen had achtergelaten.

Discrete elektronica

Elektronica is niet meer weg te denken uit de offroad wereld, maar Ducati kiest ook hier voor een eigen aanpak. Het elektronisch pakket bevat DTC ( ducati traction control), launch control, quick shift en de mogelijkheid om de engine brake aan te passen in de x-link app van Ducati.

Maar de meest opvallende is veruit de DTC, De tractiecontrole werkt niet met klassieke wielsensoren zoals we die kennen van veel straatmotoren. In plaats daarvan gebruikt Ducati een combinatie van een IMU en eigen software die voortdurend analyseert wat de motor doet. De ingenieurs hielden de exacte werking bewust geheim, maar legden wel uit dat het systeem het motorvermogen beheerst door de ontsteking subtiel aan te passen.

Op papier klinkt dat indrukwekkend, maar elektronica bewijst zich pas wanneer de grip verdwijnt. Tijdens de modderige secties greep het systeem opvallend natuurlijk in. De achterband mocht licht uitbreken zonder dat het vermogen bruusk werd onderbroken. Daardoor bleef de motor vooruit rijden zonder onrustig aan te voelen. Het is een systeem dat niet voortdurend laat voelen dat het aanwezig is. Maar je wel vertrouwen doet vinden in de meest extreme omstandigheden.

Straatlegaal of pure racer

Een opmerkelijke keuze van Ducati is dat de Desmo 450 EDS als straatlegale motor op de markt komt. Hiermee zet Ducati zich op de schare lijst van straatlegale enduromotoren. De versie waarmee je de showroom uitrijdt, beschikt over spiegels, richtingaanwijzers, een claxon en alle noodzakelijke beschermkappen rond de aandrijving. Het motorvermogen bedraagt in die configuratie 21,5 pk (15,8 kW) bij 7.500 tpm, zodat de motor voldoet aan de homologatie-eisen. Standaard levert hij 42pk.

Wie het volledige potentieel wil benutten en effectief wedstrijden gaat doen of enige competitievorm rijd, kan kiezen voor de officiële Race Kit. Daarbij wordt onder meer een andere uitlaatbocht gemonteerd en krijgt de ECU een aangepaste mapping. Pas dan ontwaakt de Desmo 450 EDS volledig en perst hij er 56pk uit als je de volledige akrapovic uitlaatlijn er op zet. Let wel op, in dat geval zullen de jongens met de blauwe lampen wel een reden hebben om je aan de kant te zetten. In deze setting is hij dus niet meer straatlegaal.

Een slimme oplossing, want zo kan Ducati zowel de recreatieve endurorijder als de wedstrijdrijder bedienen zonder twee compleet verschillende modellen te ontwikkelen.

Ook op vlak van onderhoud kiest Ducati voor een moderne aanpak. De onderhoudsintervallen bedragen 2.500 kilometer voor olie en oliefilter, 5.000 kilometer voor een klepspeling controle en 11.500 kilometer voor een groot onderhoud. Vertaald in uren zou dit rond de 15u zitten voor de Olie en oliefilter. Voor de klepspeling gaat dit richting de 90u tot 120 en voor het groot onderhoud of de full service is dit 180u-240u.

Wie de optionele WiFi-module monteert – goed voor een meerprijs van net geen tweehonderd euro – kan via de X-Link-app niet alleen de onderhoudsintervallen opvolgen, maar ook eigen rijmodi instellen. Op basis van het effectieve gebruik van de motor houdt het systeem bij wanneer onderhoud zich aandient. Een mooi voorbeeld van hoe digitale technologie ook in de endurowereld stilaan zijn plaats verovert.

Conclusie

Na een volledige dag in de heuvels rond Faenza begon de vermoeidheid stilaan toe te slaan. Niet omdat de Ducati daar aanleiding toe gaf, maar omdat één van de steilste beklimmingen van de dag uiteindelijk toch haar tol eiste. Door de kleverige klei, die de Metzeler 6 Days-Extreme banden volledig dicht liet slibben, verloor de motor halverwege de helling alle grip. Zelfs stilstaand gleden we langzaam weer naar beneden, waardoor er niets anders op zat dan de Desmo 450 EDS even neer te leggen.

Na een korte adempauze en met de laatste restjes energie werd de klim alsnog bedwongen. De route vervolgde zich met snelle verbindingsstukken, technische beklimmingen, smalle singletracks en enkele passages die dicht tegen hard enduro aanschurkten. Het zijn precies dat soort omstandigheden waarin een motor zijn ware karakter toont.

Wat vooral opviel, was hoe coherent het totaalpakket aanvoelde. De kleinere gasklep, de aangepaste nokkenas, de zwaardere krukas, de specifieke Showa-afstelling en de aangepaste versnellingsbak zijn geen losse technische ingrepen. Ze werken samen en geven de motor een heel eigen karakter. De Desmo450 EDS voelt niet aan als een crossmotor die verplicht straatlegaal moest worden. Hij voelt aan als een motor die vanaf het begin ontwikkeld werd met enduro als uitgangspunt. Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie van deze eerste kennismaking.

Met de Desmo 450 EDS zet Ducati geen voorzichtige eerste stap in de endurowereld. Het merk ontwikkelde een motor die duidelijk verder gaat dan het aanpassen van een bestaande MXmotor. Vrijwel elk belangrijk onderdeel werd opnieuw bekeken met één doel voor ogen: een machine bouwen die past bij de specifieke eisen van enduro. Na een volledige testdag in de wisselende omstandigheden rond Faenza laat de Desmo 450 EDS een volwassen indruk achter. Niet omdat hij uitblinkt in één specifiek onderdeel, maar omdat het totaalpakket klopt

Een eerste kennismaking is uiteraard geen duurtest en ook geen vergelijkende test met de gevestigde namen in het segment. Daarvoor is meer tijd nodig. Maar één ding is na deze introductie alvast duidelijk: Ducati heeft zijn huiswerk gemaakt en levert met de Desmo450 EDS niet zomaar zijn eerste enduromotor af, maar meteen een machine die serieus genomen mag worden door de gevestigde orde. In België kost ie 12.690€ en in Nederland 14.590€. De goedkoopste is deze Duc alvast niet.