Primeurtest BMW R 1300 GS ASA: Automatisch Antwoordapparaat

Honda had de voorbije jaren zo’n beetje het alleenrecht op (semi-) automatische versnellingsbakken met hun intussen bekende DCT. De concurrentie wordt evenwel wakker. De Yamaha MT-09 met automaat voelden we kort geleden reeds aan de tand. En nu is het ook de beurt om BMW’s antwoord op het DCT-gebeuren, Automatic Shift Assist (ASA) genoemd, te proberen op het R 1300 GS vlaggenschip.

De Automated Shift Assistant stelt het net als de DCT’s zonder koppelinghendel, maar dat is optisch (naast het keuzeknopje D/M) de enige manier om het slechts twee kilo extra wegende systeem te ontdekken op een geparkeerde GS. Met twee elektromechanische actuatoren wordt de koppeling van de aanwezige zesbak geautomatiseerd. Overige sensoren bepalen het toerental van de ingaande transmissieas alsook de koppelingspositie. Deze sensoren zijn gekoppeld aan de TCU-regeleenheid (Transmission Control Unit), die op zijn beurt in verbinding staat met het motormanagement.

Optimaal plezier

De koppeling wordt bediend door een elektromechanische actuator in combinatie met een directe hydraulische verbinding tussen de druk- en trekcilinder van de koppeling. De actuator regelt de vereiste slip van de koppeling, activeert de koppeling bij schakelingen en opent de koppeling bij het stoppen. Ook bij het schakelen wordt het toerental en belasting in rekening gebracht om vlot en zonder schokken te schakelen. BMW maakt gewag van een nog directere verbinding met de boxermotor, omdat de nauwkeurige koppelingsbediening het optimale rijplezier regelt via de gashendel en het schakelpedaal.

Schakelpedaal

Schakelpedaal, jawel. In de schakelmodus ‘M’ (manueel) kan met het schakelpedaal worden geschakeld zoals vanouds. Of zoals met de quickshifter van voorheen. Je kan dus als rijder nog steeds te allen tijde ingrijpen, ook in de volautomatische D-modus. Tegelijk zal het ASA-systeem ook in de M-stand ingrijpen mocht het toerental bijvoorbeeld te ver zakken om te vermijden dat de motor afslaat. BMW claimt in de volautomatische stand extra soepele schakelbeurten, waardoor er bijvoorbeeld op hellingshoek meer stabiliteit behouden blijft, of je het tegen elkaar knotsen van helmen met een passagier ook tot een minimum herleidt. Zo ook bij terugschakelen.

In de praktijk

Tot zover dus de theorie. De praktijk mochten we ondervinden in Belgisch Luxemburg, met een reguliere GS mét quickshifter (of Shif Assist Pro zoals het kind heet) in ondersteuning. Om de GS met ASA in z’n één te krijgen waarschuwt het TFT-dashboard dat je wel even in de voorrem dient te knijpen, om ongewild vooruit springen dus te elimineren. Ik start meteen met een korte U-turn over gras en grind en voer die uit alsof ik nooit met een andere motor heb gereden. Indrukwekkend. Het systeem regelt de koppelingsslip feilloos en ik heb geeneens een helpende hand van de achterrem nodig. Ik herinner me het semiautomatische systeem dat Yamaha destijds op z’n FJR had zitten en dat deze remblokken voor de achterrem vrat als een piranha met lintworm. Ik heb wel meteen de M-modus geselecteerd om de gewenning wat geleidelijk te laten verlopen.

Feilloos

Er volgt meteen een mooie, meanderende weg. Ik trap meteen semisportief door naar zesde versnelling en dat verloopt feilloos. Dat typische, directe en onderin schoppen onder de kont verkopende karakter van de GS blijft gevrijwaard. Ik mis enkel de karakteristieke ‘plof’ van de quickshifter. In het eerstvolgende dorpje laat ik de GS in z’n zes staan en zak tot ver onder de 50 km/u terug, waarop het systeem inderdaad ingrijpt en vanzelf – opnieuw zonder horten of stoten – een paar versnellingen terugschakelt. Foolproof dus.

Volautomaat

We slaan af richting een bochtiger, uitdagender weg en ik laat de modus in Dynamic staan, maar ga over op volautomatische ASA. En daarbij gaat het systeem naar mijn gevoel meteen een versnelling of twee te hoog rijden. Een bocht die ik in drie zou nemen blijft hij halsstarrig in vijfde versnelling, wat voor een soort freewheel-effect zorgt waar ik geen fan van ben, ook al weet je dat je het rijwielgedeelte van een GS met je leven kan vertrouwen. Maar de GS is ook de motor die van de connectie tussen gas en motor een kunst heeft weten maken.

Uitdagen

Een paar keer daag ik het systeem uit, waarbij het zich toch geroepen voelt vol op hellingshoek terug te schakelen en dat gaat toch niet helemaal zonder wat deining in het anders zo rotsvaste rijwielgedeelte. Niet in die mate dat je als rijder wat ongemakkelijk wordt, maar in elk geval merkbaar. Ik probeer het hele gebeuren ook nog even in de makkere Road-rijmodus en dan gaat het schakelen nog meer zonder schokken, maar ook met een fractie vertraging als ik terug in M-modus zelf de versnellingen ga selecteren. En twee keer moet ik het schakelpedaal met overtuiging aanmanen wanneer het systeem weigert om op hellingshoek terug te schakelen op mijn commando.

Niveau

Kortom: ASA werkt en werkt zelfs meer dan naar behoren. Ik herinner me de eerste DCT’s van Honda nog en die hebben intussen toch al een evolutie of drie doorlopen om op het niveau te geraken waar ze nu staan. Als je het mij vraagt, zit BMW meteen zo goed als op hetzelfde niveau, met zelf een plus voor echt traag draaien en keren. Al kan dat ook aan de geometrie van de GS liggen. BMW zegt dat het ASA al bijna tien jaar lang aan het proefrijden is, terwijl het de DCT-kat uit de boom keek. En dat merk je dus. Wie dus altijd gedroomd heeft van een BMW GS met automaat, die is er nu en is meteen helemaal mee.

Afweging

Maar. Er is wel degelijk een maar. Het systeem weegt slechts twee kilogram extra en dat voel je echt niet. Dat het 1.000 euro meer weegt op je portefeuille wellicht wel. Dat is vergelijkbaar met wat DCT moet kosten, dus is niet exuberant te noemen, maar toch. Dus maak ik even de afweging. Ik vind automatisch schakelen op een motor (en ook in een auto trouwens) maar niks. Je beschikt als rijder over een paar ogen en mogelijks de inschatting om elke bocht vooraf met de juiste versnelling aan te vatten. Dat kunnen motoren vooralsnog niet. Dat BMW claimt dat je met ASA minder concentratie op de weg nodig hebt en meer kan investeren in kijken naar het landschap is mooi, tot je ongewild zelf deel gaat uitmaken van dat landschap omdat je turend een bocht mist. Maar goed, ik snap het wel, maar dat is niet mijn manier van rijden.

Touwtjes in handen

Voor de automatische functie hoeft het dus niet, in mijn hoogstpersoonlijke geval. Het manueel schakelen werkt echt wel goed en instinctief. En misschien zelfs een tikje vlotter dan met de quickshifter. Maar ik kan na al die tijd DCT en nu ASA-rijden maar moeilijk wennen aan het ontbreken van een manuele koppeling. Zelfs al is het slechts in gedachten. Ik hou gewoon graag de motorische touwtjes volledig zelf in handen. Omdat ten volle concentreren op technisch zo goed mogelijk rijden net is wat ik zoek in motorrijden. Dus doe mij uiteindelijk toch maar de gewone quickshifter en koppeling. Maar lees ik nu dat het Dynamic Pack op een R 1300 GS met Shift Assist Pro 1.787,18 euro dient te kosten? In dat geval…

Foto’s: BMW Motorrad

Motornieuwsbrief

Wil je gratis op de hoogte gehouden worden van alle motornieuws? Schrijf je hieronder in op onze nieuwsbrief en ontvang gratis elke week nieuws, tests, de leukste routes en nog veel meer!
Uitschrijven kan op elk moment, onder iedere nieuwsbrief staat onderaan een link om uit te schrijven. We hebben je privacy hoog in het vaandel, onze privacy policy is op de website te lezen. Als je dit formulier instuurt, dan ga je akkoord met de voorwaarden genoemd in de privacy policy.
Schrijf je in en ontvang de laatste motorupdates

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Wij maken gebruik van cookies of gelijkaardige technologieën (bv. pixels of sociale media plug-ins) om o.a. uw gebruikservaring op onze website zo optimaal mogelijk te maken. Daarnaast wensen wij analyserende en marketing cookies te gebruiken om uw websitebezoek persoonlijker te maken, gerichte advertenties naar u te verzenden en om ons meer inzicht te geven in uw gebruik van onze website.

Gaat u ermee akkoord dat we cookies gebruiken voor een optimale websitebeleving, opdat wij onze website kunnen verbeteren en om u te kunnen verrassen met advertenties? Bevestig dan met "OK".

Wenst u daarentegen specifieke voorkeuren in te stellen voor verschillende soorten cookies? Dat kan via onze cookie policy. Wenst u meer uitleg over ons gebruik van cookies of hoe u cookies kan verwijderen? Lees dan onze cookie policy.